De kleurencirkel uitgelegd: welke kleuren passen bij elkaar?
Twijfel je welke kleuren je naast elkaar zet? Met een zelfgemaakte kleurencirkel kies je makkelijker een mooi palet.
Kort antwoord: kijk naar buren en tegenpolen
Een kleurencirkel zet kleuren in een rondje, van geel via oranje en rood naar paars, blauw en groen. Kleuren die naast elkaar staan, zoals geel en oranje, geven samen een rustig en harmonieus effect. Kleuren die tegenover elkaar staan, zoals blauw en oranje, maken elkaar juist sterker en vallen op. Met die twee eenvoudige regels kies je al snel een palet voor je kleurplaat, zonder dat je veel theorie hoeft te kennen.
Maak je eigen kleurencirkel
Teken een cirkel op een vel papier en verdeel hem in twaalf taartpunten, net als een klok. Kleur bovenaan geel, op vier uur rood en op acht uur blauw. Dat zijn de basiskleuren. Vul daarna de vakken ertussen: geel en rood geven oranje, rood en blauw geven paars, blauw en geel geven groen. In de overgebleven vakjes meng je weer tussentinten door twee kleuren licht over elkaar te leggen. Met kleurpotloden lukt dat goed in laagjes.
Drie paletten om mee te beginnen
Rustig palet: kies drie buren, bijvoorbeeld blauw, blauwgroen en groen. Dat past mooi bij een zee of een bos. Sprekend palet: kies twee tegenpolen, zoals paars en geel, en gebruik er één als hoofdkleur en de ander als klein accent. Warm of koel palet: kies alleen kleuren van de warme kant, zoals rood, oranje en geel, of alleen van de koele kant, zoals blauw, groen en paars. Probeer hetzelfde ontwerp eens met twee verschillende paletten en vergelijk het resultaat.
Licht, donker en wit
Een kleur wordt anders als je hem lichter of donkerder maakt. Met minder druk op je potlood krijg je een lichte tint, met meer druk of een tweede laag een donkerdere. Door bijvoorbeeld drie tinten blauw te gebruiken, maak je een tekening met diepte zonder extra kleuren. Laat ook bewust wit papier over. Dat geeft rust en laat de gekozen kleuren beter uitkomen. Bij mandala’s is dat een handige manier om ringen van elkaar te laten verschillen.
Samen ontdekken
Voor kinderen is het maken van een kleurencirkel vooral een leuk mengexperiment. Laat ze raden welke kleur ontstaat als ze geel en blauw over elkaar leggen. Er is geen fout antwoord: als het groen bruinig wordt, is dat ook een ontdekking. Hang de cirkel daarna boven de kleurtafel, zodat je er bij elke nieuwe plaat even naar kunt kijken. Wil je de cirkel toepassen? Kies dan een mandala bij onze kleurplaten en probeer een rustig of juist sprekend palet.
Veelgemaakte twijfels
Mag ik kleuren gebruiken die niet in een vast palet passen? Natuurlijk. De kleurencirkel is een hulpmiddel, geen regel. Als je een roze olifant of een blauwe boom mooi vindt, kleur je die gewoon. Waarom wordt mijn mengkleur bruin of grijs? Dat gebeurt vaak als je kleuren mengt die ver uit elkaar liggen op de cirkel, of als je te veel lagen over elkaar zet. Begin daarom met lichte lagen en voeg langzaam meer kleur toe. Hoeveel kleuren gebruik ik op één plaat? Voor een rustig resultaat zijn drie tot vijf kleuren vaak genoeg. Je kunt daarnaast lichte en donkere tinten van dezelfde kleur gebruiken. Moet ik een dure set hebben? Nee, ook met een basisdoos van twaalf potloden kun je een volledige kleurencirkel maken. Juist met weinig kleuren leer je goed mengen en ontdek je zelf welke combinaties je het mooist vindt. Tot slot: bewaar je eigen kleurencirkel bij je potloden. Na een paar weken zie je vaak vanzelf welke combinaties je steeds weer kiest, en dat zegt meer over jouw smaak dan welke theorie dan ook. Probeer daarna eens bewust een combinatie die je nog nooit hebt gebruikt.
Nog meer kleurinspiratie
Arceren en stippelen: twee eenvoudige technieken met veel effect
Met lijntjes en puntjes geef je een kleurplaat in een paar minuten diepte en structuur. Zo pak je het aan.
Meer diepte met kleurpotlood: leer werken in laagjes
Met lichte druk en een paar eenvoudige stappen breng je je tekening tot leven.
Je eerste mandala: rust, ritme en kleur
Een overzichtelijk kleurenpalet en een klein begin maken een mandala minder ingewikkeld.